Mattheüs 7: 13-29 - Ds. G. Naber (Sliedrecht)

Thema:Over (verkeerde invullingen van) de brede en de smalle weg
Kerk:Gereformeerde Kerk
Tekst:Mattheüs 7: 13-29


Over (invullingen van) de brede en de smalle weg

De brede en de smalle weg. De wijde en de enge poort. Wie van ons kent n?et deze woorden, deze beelden die Jezus gebruikt. Dat er een weg is die ten leven leidt maar die een sm?lle weg is. En dat er een weg is die tot het verd?rf leidt en dat die een br?de weg is. Dat je door de enge poort moet gaan en niet door de wijde poort!

Eeuwenlang hebben deze beelden de christenen begeleidt in hun leven. Het gaat hier om beelden die een zeer grote stempel hebben gedrukt op de christelijke traditie. Alhoewel je ook moet zeggen dat er in de afgelopen decennia bij ons in de kerken nauwelijks nog gebruik van gemaakt wordt, van die beelden. Vandaag zijn er ook veel christenen die met deze beelden van de smalle weg en de enge poort ook wel wat w?rstelen en er wat moeite mee hebben. Maar anderen zijn nog steeds zeer geboeid door deze beeldspraak.

Christus roept ons op, de sm?lle weg te bewandelen en door de enge poort te gaan, althans als wij zo willen leven dat het God bevalt? en zo dat ook wij iets van God en zijn heil willen ervaren. De smalle weg, de enge poort. Wat zou dat voor ons vandaag kunnen inhouden? Wat bedoelt Jezus precies met deze woorden? Dat is de vraag die dan natuurlijk gelijk opkomt.

Jezus zegt in de Bergrede zelf niet duidelijk wat Hij met de brede en smalle weg bedoelt

Het probleem is alleen dat Jezus in onze tekst niet direct duidelijk maakt, niet heel duidelijk z?gt, wat de smalle weg is en wat de enge poort is? Hij zegt wel dat die weg en dat die poort er is, maar waar ze zijn en wat ze inhouden, dat zegt Hij er niet met zoveel woorden bij? Dat is wel een beetje jammer, want als wij vandaag vanuit deze bijbelse woorden willen leven, dan moeten wij ons er toch op een of andere manier een voorstelling van kunnen maken van wat Jezus hier bedoelt. Dus de vraag blijft bestaan ? en we worden er steeds nieuwsgieriger naar ? wat Jezus hier toch mee heeft bedoeld?! Wat wil dat zeggen: de smalle weg bewandelen en door de enge poort gaan? En wanneer bevind je je op de br?de weg en ga je door te wijde poort?

Onze tekst geeft er dus niet gelijk zo veel invulling aan. Maar onze christelijke traditie, die heeft dat wel gedaan. Die heeft er wel invulling aan gegeven en antwoorden gegeven. En als ik het zo zie, dan zijn het vooral twee groepen christenen (om het zo maar te zeggen) die in het verleden altijd zeer geboeid zijn geweest door deze beeldspraak van Jezus over de weg en die poort. En deze twee groeperingen, die hebben dan ook langzamerhand een heel concrete invulling weten te geven aan: wat die weg dan is of de poort.

Invulling I, vanuit de evangelisatie: \"Bekeer je tot Christus of je bent verloren!\"

In ieder geval één groep christenen die altijd heel veel met het beeld van de smalle weg en de enge poort heeft kunnen beginnen, is een heel specifieke groep die heel veel aan evangelisatie doet bij ons in het land, met name op straat. Wellicht bent u ze ook wel eens tegengekomen, in de winkelstraat of zo, medegelovigen die op straat op je afkomen en vrij snel vragen of je je al bekeerd hebt. De smalle weg bewandelen houdt voor hen vooral in: dat Chr?stus de weg is, de waarheid en het leven en dat je H?m moet gaan belijden met hart en ziel. Ze zijn er echt van overtuigd dat je verloren bent, als je Christus niet helemaal hebt toegelaten in je leven. Als je Christus niet kent, niet hebt leren kennen of vooral ook niet hebt willen leren kennen, dan bevind je je heel duidelijk wat hen betreft op de br?de weg, op de brede weg die tot het verderf leidt. Daar komt dan bij deze mensen denk ik ook de grote dr?ng vandaan, om veel aan evangelisatie te doen, want: elke ziel die zich bekeert, is een ziel meer die behouden wordt. De rest gaat voor eeuwig verloren.

Bezwaar tegen invulling I: \"Niet een ieder die Here, Here zegt?\"

Als wij ons dit nou zo voor ogen houden, deze visie op de tekst: dat de poort en dat de smalle weg Christus is en Christus alleen; en dan daarnaast ook nog weer eens naar onze tekst kijken, zouden we het dan inderdaad zo kunnen zeggen: dat dit de enige mogelijke invulling en toepassing van de tekst is???

In de tekst die wij vanavond gelezen hebben, staan wel een aantal verzen die nogal op gespannen voet staan met deze wel heel exclusieve invulling van de smalle weg en de enge poort. Ik bedoel de verzen 21-22, die we gelezen hebben: \"Niet een ieder, die tot Mij zegt: Here, Here, zal het Koninkrijk der hemelen binnengaan? Velen zullen later zeggen: Here, Here, hebben wij niet in uw naam geprofeteerd en in uw naam boze geesten uitgedreven en in uw naam vele krachten gedaan? Dan zal ik, Jezus, hun openlijk zeggen: Ik heb u n?et gekend!\" ? Nou, deze verzen, die houden nogal wat in! In ieder geval houden ze in dat niet iedereen die zich in de naam van Jezus voor Jezus ?nzet, automatisch door de enge poort gaat en door de smalle weg! Dus: hoe waar het op zich ook is, dat wij mensen voor ons heil echt niet aan Christus voorbij komen, maar echt van Hem en zijn genade afhankelijk zijn? hoe waar dit op zich ook is! Toch bedoelt Jezus dit niet met de enge poort en de smalle weg! De genade van onze Here Jezus Christus zou wel eens zo groot kunnen zijn dat er veel, veel meer ruimte is bij God dan alleen de engte van een poort en het smalle van een weg! ?

Jezus moet dus iets anders bedoeld hebben met het smalle van de weg en het enge van de poort, dan alleen het geloof in hemzelf. Maar wat zou dat dan kunnen zijn!

Invulling II, vanuit een vermeende christelijke identiteit: het christelijke pad versus het heidense pad

Ik denk dat het tweede deel van vers 21 ons een heel eind op weg kan helpen, daar zegt Jezus: \"niet iedereen die Here, Here zegt komt zomaar in het koninkrijk der hemelen, maar (m??r!) wie doet de wil van mijn Vader die in de hemelen is!\" Dus: wie de wil doet van mijn Vader!!! Daar gaat het blijkbaar om! Niet zozeer om je geloof, maar om je d?den, de concrete doden die je in je leven doet!!!

Maar ja, ook dan zijn we er nog niet. Want wat zouden dat dan voor concrete daden moeten zijn? Ook hier geeft Jezus helaas geen concrete v??rbeelden van in de tekst die we hebben gelezen.

Maar ook hier geldt: wil heeft zich in de loop van de geschiedenis van het christendom een bepaalde groep christenen gevormd, die op een gegeven moment wil heel concreet deze daden gingen invullen: de goede daden die bij de smalle weg hoorden en de slechte daden die tot de brede weg horen! Wellicht kent u die invulling wel! De smalle weg, de goede weg: dat is natuurlijk: als je helemaal op God gericht bent, op God all??n: en God alleen liefhebt: lofliederen zingt voor God, je zonden belijdt voor God en je vleselijke begeerten gaat kruisigen! En de brede weg, de verkeerde weg: dat is dan natuurlijk: als je alleen maar op het ??rdse gericht bent en je leven alleen maar laat leiden door de mode en het vermaak van het moment! Voor velen hier in Sliedrecht hoort ook de televisie daar nog bij; of dat het inenten: en niet, nooit naar de Schouwburg mag gaan of niet mag dansen of niet mag meedoen met kansspelen als bingo enz. Dat hoort allemaal bij de brede weg, de verkeerde weg! Al deze dingen, ze brengen je alleen maar op het verkeerde pad, wordt er dan gezegd. Ze brengen je op verkeerde gedachten die je alleen maar van de smalle weg doen afdwalen. Je kunt, zeggen ze dan, beter op een heel ingetogen manier christelijk leven: op een ?ngetogen, ook wat teruggetrokken manier, veilig blijvend in de kring van je eigen gezin, je eigen kerk en traditie.

Het zou best wel kunnen zijn, dat ook Christus aan sommige van deze dingen gedacht heeft, toen hij het in zijn Bergrede had over de brede weg en de smalle weg. Dat ook Jezus bedoelde: mijdt het verleidelijke publieke leven; en trek je terug op op God en je geloof all??n.

Maar zou God werkelijk al de prachtige dingen die in de wereld mogelijk zijn, hebben geschapen of ook alleen maar hebben toegelaten, zodat wij er nooit aan mee mogen doen! Zou je niet ook af en toe eens wat mogen gen?eten van wat het leven te bieden heeft? Gaat het bij dit alles werkelijk alleen maar om vleselijke geneugten en misleidingen?

Of ook andersom gevraagd: is het wel altijd goed voor een mens, om voortdurend alleen maar met het smalle pad van het geloof bezig te zijn? Altijd beducht voor \"de wereld\"! En voortdurend echt alleen maar gericht op God! Door voortdurend en alleen maar aan God te denken, en nooit eens ook aan iemand of iets anders: aan het lekkere samenzijn met je partner, je kinderen; aan het succes op je werk enz.??

Bezwaar 1 tegen invulling II: In de Bergrede komt voor Jezus de bedreiging niet van buiten, maar van binnen

Mij valt op dat Jezus, nadat Hij in de Bergrede zijn woorden over de brede en de smalle weg heeft gezegd? dat Hij dan heel opvallend opeens ook heeft over de: \"valse profeten\" die op kunnen komen. Over valse profeten, \"die in een schapevacht tot u komen, maar van binnen zijn zij roofgierige wolven\". Wat Jezus hiermee zeggen wil, is volgens mij dit: dat je niet gevrijwaard bent van de verleidingen van de duivel, ook als je je helemaal terugtrekt op je geloof en je geloofswereld! Ook daar ben je niet zeker van de zaak! Ook daar is je leefwereld corrupt en zondig! Ook daar zijn er ? verstopt ? wolven aan het werk!

En dat kl?pt ook wel denk ik: staat de meest orthodoxe gemeenschap die werkelijk heel het aardse en wereldlijke wil mijden, werkelijk zoveel vromer en beter in het leven dan wij? Is niet ook daar altijd weer sprake van de zonde? Van eigendunk, van trots, van macht en misbruik, van verleid en misleid worden? Je hoort het altijd weer: op zondag gaat het goed in de zware kerken, maar (ondertussen)! Wacht maar weer af als het weer m??ndag wordt! Dan gaat ook in die kringen weer van alles mis.

Bezwaar 2 tegen invulling II: in de Bergrede tellen bij Jezus niet christelijke vertrekpunten, maar het concrete resultaat van je handelen!!

Bij ons in de tekst zegt Jezus dan: \"aan hun vr?chten zult gij hen kennen!\" Aan hun vruchten zult gij hen k?nnen! En dat lijkt me wel een heel goed en bevrijdend principe te zijn bij dit alles: aan hun vr?chten zult gij hun kennen! Alleen het resultaat telt! Niet wat je er ?nstopt, niet de houding die je van te voren hebt, christelijk of niet, maar wat je \"er uithaalt\" telt! ? Daarmee gooit Jezus volgens mij de grote barri?re die mensen hebben opgebouwd tussen wat werelds is en wat vroom is, omver! Want niet vanuit welke al of niet vrome principes je handelt telt, maar wat het result??t is van je handelen! Als je bewust christelijk handelt, en het werpt ook goede vruchten af, dan is het goed! Maar je hebt ook handelen dat je vanuit christelijke principes doet, maar dat werkelijk vreselijke vruchten tot resultaat heeft! Als ze bijvoorbeeld jouw als kind heel christelijk opvoeden maar ook en voor?l zo dat je nooit eens wat van \"de wereld\" ziet en beproeft, dan kan dat toch geen goede vruchten afwerpen. Dan word je als kind daar toch alleen maar heel verlegen van en als je je dan later zelfstandig moet redden, als student bijvoorbeeld., dan heb je nooit geleerd met de wereld om te gaan!

En er zijn ? andersom ? ook vele mensen die alleen maar heel werelds in het leven staan, die zich nauwelijks om het christelijke bekommeren, maar die best volgens de wil van God handelen, want hun doen werpt, in de ogen van God, gewoon goede vruchten af! Hoeveel vrijwilligerswerk wordt er wel niet verricht, door mensen die helemaal niet geloven. Ze zijn toch best christelijk bezig. Het zijn niet de uitgangspunten, de principes die bij Jezus tellen, maar het is het resultaat wat bij Jezus telt: wat is het resultaat van alles!

De smalle en de brede weg! De wijde en de enge poort! Zijn we nu al een stap verder, in onze zoektocht, naar wat Jezus daarmee bedoeld mag hebben??

Waar gaat het bij de smalle en de brede weg om??

Het gaat bij dit alles dus niet zo zeer ? om het nog een kort te herhalen ? daarom dat je vast in Christus moet geloven. Want niet alle mensen die \"Here, Here\" zeggen, zal Jezus later kennen! Het gaat er ook niet om dat je iets uitgesproken christelijks doet: want je moet altijd eerst maar afwachten of jet christelijke dat je doet, ook werkelijk goed is, goede vruchten afwerpt, en of dat wat je niet-christelijk doet, per definitie slecht is, alleen maar slechte vruchten afwerpt!

Maar wat zijn dan de goede vruchten?? En wat zijn dan de slechte vruchten?? Als alleen het resultaat telt, waarop moet dat resultaat dan gericht zijn??

Invulling III, geinspireerd vanuit het laatste gedeelte van de Bergrede over \'je leven niet op zand, maar op een rots bouwen\': midden in de grote, brede zee vol van mogelijkheden om je leven gestalte te geven, gaat het er om als mens altijd ook te weten waar de smalle uitweg is te vinden als je het heel moeilijk krijgt

Ik denk dat wij nu dan eindelijk beland zijn bij de laatste verzen van onze tekst van vanavond. Bij de laatste verzen ook die Jezus in zijn Bergrede zegt. Hier zegt Hij: het gaat om het bouwen van je leven op een goed fundament! Dat je je leven gaat bouwen op een rots en niet op zand! Dat je in je leven tegen een storm kan, en niet gelijk weggeblazen wordt! Daar gaat het om, bij de invulling van je leven!!

Leef je op dit moment zo, dat je ? als er iets ergs in je leven gebeurt, dat je daar dan tegen bestand bent? Stel je wordt ziek! Of stel met je relatie met iemand anders wil het maar niet meer lukken! Of stel je wordt werkeloos! Of stel iemand die je lief is sterft! Stel, dat het dus behoorlijk gaat waaien en stormen in je leven, en de grond zakt onder je voeten weg! Leef je op dit moment z?, dat je daar dan enigszins tegen bestand zou zijn?? Sta je nu op dit moment wel zo in het leven dat je dat enigszins zou aankunnen? Heb je er al eens over nagedacht, wat je enige troost in leven en in sterven is, als alles wegvalt? Heb je er al eens over nagedacht, wat voor waarden en normen er overblijven, ook in sociaal opzicht, als alle verbanden, als al datgene waarop je nu je vertrouwen stelt ? verdwijnt??

We leven in een moderne tijd, waarin we trots zijn op onze vrijheid. En dat we zelf mogen bepalen hoe we ons leven willen inrichten. En we zijn dankbaar dat we hier in Europa ook in materieel opzicht nog de mogelijkheid hebben, om zo veel dingen te doen die we leuk vinden om te doen. - Als Jezus het over de brede weg heeft, dan gaat het niet daarover dat je voor dit alles niet dankbaar zou m?gen zijn en ook daarvan niet zou m?gen genieten! - Maar zijn vraag aan ons is wel: als dit alles ons eens ontnomen wordt, al de mogelijkheden in al hun breedte, weet je dan wel: de smalle weg te vinden: de ene smalle uitw?g die je kan redden! En de ene kleine poort waardoor je aan al de rampen kunt ontglippen! Wat heb je aan al je hobby?s, aan al je vermaak, aan al je rijkdom, aan al je genot, als de wereld om je heen in elkaar gaat storten!

De smalle weg is de \"uitweg\"

Geniet van je hobbies, en vermaak je in het leven, en geniet van je rijkdom. Maar blijf ook altijd oog houden voor wat je fundament is, als alles wankelt en verdwijnt!

Dan blijven eigenlijk alleen nog maar twee dingen over die je houvast kunnen geven: dat is een God die je goed gezind is! En dat zijn mensen die je goed gezind blijven, broeders en zusters, ook in het lijden! Dan komt het echt aan op jouw geloof en op jouw vertrouwen: dat er een God is die weet, wat je nodig hebt! En dat er mensen om je heen zijn die ? zoals de Bergrede begint ? je goed zullen doen, omdat ze zachtmoedig zijn, barmhartig en rein van hart. Vredestichters.

God is je in Jezus Christus in de vorm van allebei nabij: als een God die je genadig is en die weet wat je nodig hebt die je ook midden in de dood nog zal brengen, waar je mag zijn: in het Koninkrijk van zijn heil. En als een mens, een medemens: barmhartig en zachtmoedig, rein van hart. Die zich voor je zal inzetten!

Here, Here roepen alleen zal je niet redden! Ook een op en top christelijke levenswandel zal je niet redden. Maar midden in al de brede mogelijkheden van het leven, zicht houden en vertrouwen op God in Christus, zal wel je redden.

Hou altijd, bij alles, zicht op deze enge poort, waardoor je kunt ontglippen!

En hou zicht op deze smalle weg die je kunt gaan!

Dan mogen de stormen wel eens gaan woeden, maar jij zal blijven bestaan!

Amen.



Copyright 2003 - Kerken.com
Niets uit deze uitgave mag gepubliceerd of vermenigvuldigd of openbaar gemaakt worden in welke vorm dan ook, zonder de voorafgaande schriftelijke toestemming van de webmaster van Kerken.com en de bijdragende predikant. Voor vermenigvuldiging ter voorbereiding van, en openbaarmaking tijdens de zondagse eredienst is het wenselijk de predikant hiervan op de hoogte te stellen. Dit kan met behulp van het hiervoor bestemde formulier 'preek gebruiken'. Ter voorbereiding van bijbelstudie(bijeenkomsten) is geen toestemming nodig.