Home Inloggen Winkel Contact
 
Zoekbox
     
 
Zoekbox
Topmenu
Topmenu Home Topmenu Winkel Topmenu Links Topmenu Preken Topmenu Kerken Topmenu Overdenkingen Topmenu Agenda Topmenu Contact Topmenu
Topmenu

Afdelingen 1. Algemeen 2. Kennis Bassin 3. Kinderen 4. Meeting People 5. Muziek 6. Pastoraat 7. Winkel Bron toevoegen Beheer Informatie Diversen
Aangepast zoeken
 

Over op een gekke manier altijd weer toch nog door het leven glippen. Gedachten rondom de jaarwisseling 2004/5. (Psalmen 34)
Preek afkomstig van Ds. G. Naber van de Gereformeerde Kerk te Sliedrecht.

       

Preek

Preek over Psalm 34: 1-11, gehouden op Oudejaarsdag 2004
Het is nog helemaal niet zo makkelijk, in een paar woorden te zeggen wat het afgelopen jaar voor een jaar gew??st is. Hoe een jaar voor iemand geweest is, hangt immers daarvan af, wat je hebt meegemaakt. Als je in het afgelopen jaar met iemand bent gaan trouwen, kijk je er heel anders tegenaan dan wanneer je in het afgelopen een naaste bent kwijtgeraakt, hoe dan ook! Als het met je economisch voor de wind is gegaan, kijk je er heel anders tegenaan, dan als je ontslagen werd. Iedereen van ons zal zo wel zijn eigen bevindingen hebben over het afgelopen jaar, zijn eigen ervaringen hebben opgedaan.

Het jaar 2004, vol met uitzonderlijke, buitengewone negatieve gebeurtenissen

Toch is het zo dat velen het met me er over eens zullen zijn dat het jaar 2004 niet zomaar een gew??n jaar geweest is. Zomaar een gewoon jaar met nauwelijks van die opvallende dingen. Er zijn heel veel dingen gebeurt in het afgelopen jaar die daarv??r zo eigenlijk nooit zijn gebeurt, en die dingen zijn dingen die ook met het begin van het nieuwe jaar 2005 niet zomaar even snel weer voorbij zijn. Het jaar 2004 is een jaar geweest met tal van uitzonderlijke, heel buitengewone gebeurtenissen in ons land, waarvan we de gevolgen eigenlijk nog lang niet goed hebben overzien!

Het begon al wat in maart met de bomaanslagen op forenzentreinen in Madrid. In september had je de vreselijke gijzelingsactie in Beslan met meer dan 340 doden onder scholieren van een school en hun ouders en personeel. En het een en ander kwam ook best dicht op ons af in november toen Theo van Gogh in Amsterdam werd doodgeschoten door de 26-jarige Mohammed B. Bij deze gebeurtenissen schaarden zich ook tal van andere dreigende gebeurtenissen. Zo waren er weer gevallen van vandalisme in de steden bijvoorbeeld. En we hadden te maken met een economie die het nog maar net scheen te houden, er werd heel veel, haast te veel bezuinigd! En, haast absurd, aan de andere kant heel veel geld, haast te veel geld uitgegeven aan prestigeprojecten. De waarden en normen en het respect voor elkaar, iedereen was er in 2004 naar op zoek, maar de spreekkoren in de voetbalstadia maakten dikwijl altijd alles weer kapot.

Ik weet ook wel, dat dit maar een heel paar van die gebeurtenissen in het afgelopen jaar zijn geweest, en dat je je terugblik op het afgelopen jaar niet per s? door deze negatieve gebeurtenissen hoeft te laten bepalen, maar toch is het gewoon zo dat al deze gebeurtenissen de stemming in het land mee bepaalden en bepalen. Zo sterk zelfs dat zelfs de krant Trouw vanochtend het jaar samenvattend omschreef met de woorden: Wat velen op dit moment bezielt, is ?ngst!?

Het jaar 2004, ?Angst geht um?

De angst, schrik, vrees. Dat is niet alleen iets wat velen op dit moment b?zig houdt, maar dat is iets wat velen op dit moment ook, zegt de krant, ?bezielt?! De angst bez?elt op dit moment veel mensen! De z?el van veel mensen (dwz. dat wat veel mensen ten d?epste houdt bewogen) wordt op dit moment gedomineerd door ?ngst.

Maar ?ngst is een slechte adviseur, als je goed beleid wilt voeren. Angst leidt tot paniekaanvallen, tot veel te harde eisen en oneliners, waardoor de samenleving wordt ontwricht. Het is nu alsof de samenleving uit balans is geraakt en dreigt af te glijden naar een soort chaos, waarin alleen nog de angst en de angst voor de angst gaan zegevieren. Zoals gezegd, of dat zo is, is de vraag. Maar de angst daarvoor zit velen wat in de botten.

Het jaar 2004, niet alleen de cultuur, maar ook de natuur is uit balans
En dan krijgen we zo aan het eind van het jaar ook nog deze nat??rramp over ons heen. Ook de nat??r is uit het lood geslagen en afgegleden naar het soort chaos. Dit alles overziende, schud je eigenlijk alleen met je hoofd, en begin je je natuurlijk af te vragen: wat is hier überhaupt loos! Wat zijn dit voor processen, machten, krachten? Waar brengen ze ons naartoe? Hoe zal dit allemaal aflopen? Waar zal dit alles ons uiteindelijk naartoe brengen?? Het zijn allemaal open vragen!

Er zijn ook vele leuke, positieve dingen gebeurd, hoor, in het afgelopen jaar. Ook dat stond vandaag in de krant. Andr? Kuipers heeft in de ruimte gezeten. Door de prijzenslag van de supermarkten konden we veel goedkoper inkopen doen dan voorheen. Als je carri?re hebt gemaakt, is het topinkomen dat je kunt verdienen, nog nooit zo hoog geweest. Ook wij als landelijke kerk hebben twee keer het nieuws gehaald met leuke berichten, want drie grote kerken zijn in mei samen één geworden en gaan nu verder als de Protestantse Kerk in Nederland. En eind oktober is een prachtige nieuwe Bijbelvertaling uitgekomen, die wij vanaf morgen ook hier in de diensten zullen gebruiken. En wat de ramp in Azi? betreft: er zijn gelijk onvoorstelbaar veel particuliere hulpinitiatieven ontstaan en gelijk opgestart. En lang niet meer hebben zoveel landen tegelijk gezegd, ?hier moeten we wat aan doen?. Maar of dit lang zo blijven zal?

Ik heb vanavond het eerste gedeelte van Psalm 34 gekozen, om eens te kijken, of we eens in deze warrige situatie zo aan het einde van het jaar, vanuit het geloof tegen alles aan kunnen kijken! Het is een nogal heikele onderneming, om dat wat er in het afgelopen jaar allemaal aan onzekers is gebeurd, vanuit het geloof te bekijken. Want je moet oppassen, vind ik, dat je recht blijft doen, zowel aan wat er is gebeurd, als ook aan het geloof.

Commentaar vanuit het geloof

Altijd namelijk, als er heel veel rampen gebeuren, staan er namelijk al snel bepaalde geloofsvisies klaar om alles even snel te verklaren en te plaatsen. Maar daarmee ook in een bepaalde hoek te duwen!

Is God bezig geweest ons te straffen vanwege onze zonde?

Wacht maar af, we hoeven nog maar ??n, twee weken te wachten, en vanuit de zwaar-christelijke hoek zal vast het commentaar komen dat God deze ramp en al dat onzekere in ons lang heeft veroorzaakt als een soort straf vanwege de zonde en de zedeloosheid van de wereld! En dan zullen ze zeggen, dat als we ons niet bekeren er nog veel meer rampen zullen volgen.

Is nu de eindtijd(schaos) aangebroken?

Of misschien krijgen we dan in bepaalde andere tijdschriften te horen dat nu toch waarschijnlijk echt te eindtijd is aangebroken, zoals al lang voorspelt! En dat niet God, maar de duivel nu losgebroken is, nog één keer, om (definitief) te vechten tegen God. Maar of dat waar is?

Is God bezig ons met hard hand op te voeden?

Misschien zal de een of andere commentaar ook wel iets zeggen in de trant van Paulus, dat het lijden ons nu wordt opgelegd als een nieuw soort ?wet?, een wet die ons knecht en onderdrukt, met de bedoeling ons weer te doen beseffen, waar het werkelijk in het leven op aankomt: namelijk niet op al de vrijheden en de luxe die wij hier op dit moment nog kennen. Maar dat het aankomt: op het gel??f, en op het bijstaan van de naaste! Zoals gezegd, ook deze visie zal in de komende tijd vast in geloofskringen de kop opsteken: de onzekerheid van het moment en de rampen, waar ze vandaan komen weten we niet, maar waar ze voor dienen wel: om ons opnieuw op te voeden tot Christus!

Het pragmatisch antwoord van David

Ik heb voor vanavond voorgesteld, maar gewoon het eerste gedeelte van Psalm 34 te lezen. Hier is David aan het woord. David, die presenteert hier in zijn Psalm n?et van die gr?te verhalen, niet van die grote, alomvattende geloofsontwerpen die heel ons leven in schema?s onderbrengen en persen. In psalm 34 is David ?heel klein? aan het woord. Heel klein en bescheiden, alleen betrokken op wat hem in z'n kleine persoonlijke levenis overkomen. En deze kleine David, zegt, zingt ons dan in zijn psalm toe:

?Ik weet niet wat jullie nu gaan doen. Maar ik, David, wil de Here ?te allen tijde? pr?jzen. Laat mijn ziel zich in de Here beroemen. Ja, laten wij samen de Here groot maken, laten we samen zijn naam verheffen.?

David stelt voor God te allereerst danken omdat God helpt, troost, bevrijdt en redt
?Oh ja, David? Wil je God danken en groot maken en loven en prijzen?! Hoezo dan, ben je geneigd te vragen. Hoezo dan eigenlijk? Heb j?j in het afgelopen jaar soms zoveel leuks meegemaakt, waardoor het gerechtvaardigd zou zijn, God te loven en te prijzen? Jij wel??

?Nee,? dat ook weer niet, zou David dan zeggen. ?Ook ik heb veel verv?lends meegemaakt. Ik heb tal van ?verschrikkingen? meegemaakt. Ook ik was een ellendige, werkelijk waar. - Maar, moet je toch eens kijken: ik l??f tenminste nog! Ik heb tal van verschrikkingen meegemaakt, maar God redde mij uit al mijn verschrikkingen. Ik was een ellendige, had het knap benauwd op een bepaald moment. Maar de Here, Hij verl?ste me uit mijn benauwdheden. Er was aan alles wel gebrek in mijn leven, maar toen ik de Here zocht, antwoordde Hij mij, en werd dat gebrek op de een of andere manier toch opgelost. Nu, achteraf, ben ik zelfs geneigd om te zeggen: ?Wie Hem vrezen, hebben geen gebrek? Wie de Here zoeken, hebben geen gebrek aan enig goed.? Het is alsof de Heer telkens zijn ?ngel op me afstuurt, die me r?dt. De engel de Heren, je kunt hem niet zien, maar Hij is er wel. En vaak zijn er van die situaties, dat je denkt: nou, dat wordt nu ?cht niks meer. Maar dan is het toch nog wat geworden! - Daarom! Daarom stel ik voor,? zegt David, God te loven en te prijzen en te danken. Want wat wij deels meemaakten in het afgelopen jaar, was verschrikkelijk. Maar we leven nog! We werden telkens weer, op het nippertje, gered, geholpen, getroost, verlost. Vand??r de dank.?

Het leven maakt je vaak gek

Helaas weten we niet meer precies, wat David dan toch allemaal precies heeft meegemaakt. Maar helemaal aan het begin van de psalm staat een wel heel vreemde beschrijving van zijn situatie. Daar staat, heel geheimzinnig: deze psalm is van David, ?toen hij zich bij Abimelek als een w??nzinnige gedroeg, zodat deze hem wegjoeg, en hij heenging.? Toen hij zich bij Abimelek als een waanzinnig gedroeg, zodat deze hem wegjoeg?? Waar gaat dit allemaal over. Niemand weet het eigenlijk goed. Maar als je de naam ?Abimelek? letterlijk vertaald en er Abi=mijn vader; melek=koning (?Vadertje de Koning?) van maakt en deze uitdrukking dan laat slaan op een andere koning, namelijk op koning Akis van de Filistijnen, dan past wat David hier zegt, heel goed bij 1 Samu?l 21. Dan was het zo, dat David, nog helemaal in zijn beginperiode, moest vluchten voor koning Saul, die hem weg uit de weg wilde ruimen. David werd dermate door koning Saul achternagezeten, dat hij zelfs naar het buitenland moest vluchten, naar de Filistijnen moest gaan, om zich daar dan te verstoppen. Maar als David daar dan is, daar bij de Filistijnen, wordt hij door enkele mannen herk?nt, als diegene die Goliath heeft gedood. Hij wordt herkent en naar koning Akis gebracht en moet dan natuurlijk van alles vrezen.

En wat doet David dan, als hij voor de koning komt te staan? Hij doet g?k! Letterlijk gek. Hij gedraagt zich, staat er, als een waanzinnige. Zeg maar als iemand met een epileptische aanval. En laten de mensen van vroeger daar nou heel bang voor zijn geweest. Gekke mensen met epileptische aanvallen, werden vaak gezien als heel bijz?ndere mensen, als mensen die in een heel bijzondere verbinding met de goden stonden. En als je dus zo'n ?gek? iemand iets aandeed, moest je er voor bang zijn, dat diens goden dan kw??d op je werden! Dus kon je een gek iemand maar beter met rust laten. En zo zijn de Filistijnen dan ook bang voor David, omdat ze bang zijn voor de wraak van de goden waar hij vast in verbinding mee staat - en laten ze hem vrij! - Tot zover het verhaal, dat de achtergrond vormt van onze psalm.

Altijd weer op een gekke manier door het leven glippen

Hoe ?gek? dit verhaal misschien ook is, misschien past het best wel ook bij het leven dat wij in het afgelopen jaar hebben gehad, en bij alles wat wij hebben meegemaakt. Misschien heb jij ook wel menige keren in het afgelopen jaar gedacht: nu is alles voorbij. Dat gaat nu hartstikke mis! Dat kan niet anders! En is het toch niet gebeurd. Is alles toch nog goed gekomen. Omdat je er toch nog op een gekke manier doorheen bent geglipt. Heb je dat niet ook ervaren, dat het leven of dat andere mensen, waar je van dacht: dit/die gaan me nu afstraffen, dat toch niet hebben gedaan. Maar ipv. wonder boven wonder tegen je hebben gezegd: ik laat je vrij. Je mag gaan. Je mag v?rdergaan.

God beschermt op een verborgen wijze

Waar eigenlijk alles in psalm 34 op neerkomt is dit, dat God, God zelf op een verborgen wijze, midden in ons aller leven aanwezig is, als een beschermer. En dan mag er van alles misgaan! Dan kan je soms wel van alles, werkelijk van alles overkomen! Aanvechting! Verlatenheid! Ziekte! Ellende! Maar toch zijn er dan ook altijd weer tal van die kleine momenten, waarin er ? heel verrassend en onvoorzien ? ook sprake is van: bescherming, van goedheid, van genade, van verlossing! Dat er als het ware een engel bij je komt die het ergste voorkomt en je beschermt.

De beschermengel
Het is wel jammer, dat je als mens nooit bij voorbaat, nooit van te voren, er al van uit mag gaan, dat die bescherming er is! Dit zijn dingen, die altijd pas achteraf, kunnen worden gezien en ervaren: dat je leven midden in het onzekere en midden in de mis?re toch op een verborgen manier beschermd werd en wordt. Omdat er om je heen op een verborgen manier telkens weer opnieuw iets van bescherming en nieuwe kracht gebeurt. Alsof een engel des Heren om je heen is, een beschermengel.

De beschermengel, je komt het tegen: als je een ongeluk hebt gehad met de auto, maar jij bent ongedeerd! Je komt hem tegen als je niet goed voor je proefwerk hebt geleerd, en je bent toch geslaagd. Je komt hem tegen, als je denkt: nu zal mijn baas op het werk me wel gaan ontslaan, en tijdens het functioneringsgesprek bleek achteraf dat hij dik tevreden met je is?- Ja, het is wel waar. Er zijn ook heel veel mensen werkelijk ?mgekomen tijden auto-ongelukken. En misschien zit je nu wel echt ook een jaar over te doen op school. Of heeft je baas je inderdaad de straat opgezet. Maar ook dan, roept David ons op: nog eens opnieuw te gaan kijken: werd jij, ook jij, in alles, ook in dit alles, niet toch nog weer telkens toch ook beschermd? Gered? Geholpen? Getroost?

Dat het leven voor ons makkelijk is, heeft niemand ons ooit beloofd. Ook Jezus kende de aanvechting en het lijden, tot de hel toe heeft hij ze meegemaakt, door de dood heen. Maar toch is Hij altijd blijven vasthouden aan het vertrouwen dat ook Dietrich Bonhoeffer 2000 jaar later nog kende, in de gevangenis, in 1944, vlak voordat Hitler hem zou laten doden. Ik ?ben door goede machten trouw en stil omgeven.? En zo bleef ook het graf van Jezus, zelfs nog na drie dagen, vergezeld door een ?ngel, die hem diende.

Door goede machten trouw en stil omgeven

Laten wij zo tegen het afgelopen jaar aankijken. Tegen het jaar 2004. Het was een vrij onoverzichtelijk jaar. Het was een jaar dat uit balans is geraakt, zo vermoeden wij. En nu kan er in de nabije toekomst van alles gebeuren, met ons persoonlijk en ons samen, dat het leven nog moeilijker maakt. - Maar het leven in 2005 kan ook ?waanzinnig? lopen, in positieve zin! Dat engelen ons blijven dienen! Dat goede machten ons trouw en stil blijven omgeven. Dat God op een verborgen wijze beschermend om ons heen blijft staan. Zoals Hij het altijd al heeft beloofd en gedaan!

Laat ons daar maar gewoon op blijven vertrouwen, zou ik zeggen.

Amen.


Psalm 34 - vervolg
Meditatie over Psalm 34: 12-23, gehouden op Nieuwjaarsdag 2005

Ons tekstgedeelte van de psalm begint met de nogal retorische vraag: ?Hebben jullie het leven lief? En: wil je goede jaren genieten?? - Natuurlijk hebben wij het leven lief en willen wij goede jaren genieten.Alleen, hoe d?e je dat het best! Dit is de vraag! Hoe haal je het dat je nog van vele goede jaren mag genieten? David, die onze psalm heeft geschreven, zou dan zeggen: alles begint met ?ontzag? hebben voor de Heer!

Aan het begin van het nieuwe jaar beginnen bij jezelf??

Wij zelf zitten vaak anders in elkaar. Wij beginnen niet met ?ontzag? hebben voor de Heer, maar allereerst met het denken aan ons zelf. ?Hebben jullie het leven lief??, die vraag, daar zijn wij in onze cultuur aan gewend van te maken: ?Ja, ik heb vooral mijn eigen leven lief!? Ik stel mezelf centraal. Ik ben een vrij en mondig, volwassen mens en ik bepaald het liefst zo veel mogelijk zelf wat er in mijn leven mag gebeuren. Wij denken vaak in de nogal ?ik-gerichte? termen van het individu, en dat het individu zich moet kunnen ontplooien, dat de enkeling moet kunnen genieten, relaties aan moet mogen gaan met het leven of met anderen, zoals hij of zij zelf wil, en rijk en mooi moet kunnen worden. Daar denken we allen recht op te hebben en iedereen streeft daar dan ook naar, meer of minder verkrampt, naar een rijk, mooi, vrij, ongebonden leven. En hoe dat er dan uitziet, als elk individu zijn of haar veld uitzet en zich doorzet, soms tegen de anderen in, dat kun je dan zien in de soapseries, bepaalde tv-spelletjes of jeugdbladen. Er zijn zo veel idealen waar de enkeling dan naar streeft, en die kun je daar heerlijk breed uitmeten.

Aan het begin van het nieuwe jaar beginnen bij God

Maar onze psalm gaat heel anders aan de slag. Hij begint bij God. Wil je goede jaren genieten? Heb dan ?ontzag? voor God allereerst. Ontzag voor God, dat wil zeggen: zie God zitten! Zie God staan, zie God om je heen, altijd en overal! Zie God bij je, je gadeslaand, je koesterend. Zie God bij je, wat je ook meemaakt, en vraag je dan af: wat zou God graag willen dat ik nu zou doen??

God als vangnet

Wil je goede jaren genieten, begin dan bij God! Waarom? Ook daar geeft David in zijn psalm een helder antwoord op! Omdat je als mens, voordat je je zelf kunt verwerkelijken, een v?ngnet nodig hebt, voor het geval dat het misgaat! God is het beste vangnet dat je je kunt voorstellen. De woorden tuimelen als het ware over elkaar heen, als David dat uitlegt. ?Gods oor luistert naar ons hulpgeroep?, zingt hij. ?Hij hoort de kreten van de rechtvaardigen. Hij bevrijd hen uit de nood. Gebroken mensen is de Heer nabij, Hij redt wie zwaar wordt getroffen. Al blijft de rechtvaardige (ook werkelijk niets) bespaard, de Heer zal hem steeds weer bevrijden! De Heer redt het leven van zijn dienaren.? ? Daarom! Daarom, omdat dat zo is, daarom geldt: wil je goede jaren genieten, begin dan bij God. Dan heb je tenminste een vangnet in het leven.

Consequenties

De psalm legt dan ook nog uit, hoe het met degenen vergaat, die God niet zien en die God dus niet in hun leven erbij betrekken. Ze komen om door eigen kwaad, staat in vers 22. Dat wil zeggen: zij, die hun leven alleen maar volgens eigen richtlijnen en daden willen inrichten, moeten daar dan ook de consequenties van dragen. Zijn het goede daden, zullen ze misschien het goede ondervinden. Maar zijn het slechte, boze, ego?stische daden, zullen ze ook de consequenties daarvan allemaal moeten ondervinden. Want er is geen God die hen dan nabij is. Dat is de keuze die God heeft gemaakt: Ik ga graag om met wie graag met mij om wil gaan en wie mij aanroept. En wie dat niet wil, met Mij omgaan, even goed is dat dan, maar dan moet je ook zelf maar weten wat er van komt!

Ontzag voor God & ontzag voor de ander

Heb je het leven lief, en wil je het goede genieten? Heb dan allereerst ontzag voor God! Dat is het eerste. - Maar dan zegt de psalm er ook nog iets anders bij, namelijk dit: heb dan ook (nog) ontzag voor de ander, de medemens! ?Behoed je tong voor het kwaad / je lippen voor woorden van bedrog. Mij het kwade, doe wat goed is, streef naar vrede, jaag die na.?

Wil je dus het goede genieten in het komende jaar!
Ga dan niet zomaar door het leven. Helemaal alleen en ego?stisch. En zonder vangnet.
Maar heb (allereerst) ontzag voor God, en dan ook nog ontzag voor je medemens. Dan komt alles goed. Niet dat je dan al het l??d bespaard zal worden. Daar kun je van tevoren nooit iets zinvols over zeggen: het leed zal ons mensen vast altijd weer inhalen. Maar de Heer zal je steeds weer bevrijden! (Op de manier de we gisteren bespraken, zie boven). Hij waakt over jou.

Ruggengraat

Hij waakt over jou. Over jou beenderen, niet één ervan wordt verbrijzeld. Dat onze beenderen dan niet zullen worden verbrijzeld, die uitspraak, later door het Nieuwe Testament opgenomen, toen Jezus stierf aan het kruis. Toen werden van de misdadigers die met hem gekruisigd waren, die botten gebroken, maar van Jezus niet. Dat komt door deze psalm van David, zegt het Nieuwe Testament, waar dus gezegd wordt: God waakt over onze beenderen, niet een ervan wordt verbrijzeld. ? Maar feitelijk is het toch vaak anders: ?natuurlijk? worden van ons mensen de beenderen wel eens verbrijzeld. Denk alleen maar aan al de christenen die nu ook zijn omgekomen tijdens de ramp in Azi?. Wat David in de psalm volgens mij vooral bedoeld, is denk ik dit, in overdrachtelijke zin: dat God ons een ruggengraat geeft. Een stevig bottenstelsel in het leven. Een bottenstelsel, dat wel tegen een stootje kan.

Als je ? met Gods hulp ? wel tegen een stootje kunt, kun je het leven veel beter liefhebben, en het goede daarvan genieten. Amen.

Kopieerrechten: © copyright Kerken.com, 2002 - 2010.
Niets uit deze uitgave mag gepubliceerd of vermenigvuldigd of openbaar gemaakt worden in welke vorm dan ook, zonder de voorafgaande schriftelijke toestemming van de webmaster van Kerken.com en de bijdragende predikant. Voor vermenigvuldiging ter voorbereiding van, en openbaarmaking tijdens de zondagse eredienst is het wenselijk de predikant hiervan op de hoogte te stellen. Dit kan met behulp van het hiervoor bestemde formulier 'preek gebruiken'. Ter voorbereiding van bijbelstudie(bijeenkomsten) is geen toestemming nodig.
 

Agenda
Boeken
Bijbel
kerk
Levensvragen
Links
Muziek
Nieuws
Overdenkingen
Preken


Kruis | Copyright 2003-2019 Kerken.com | deze pagina toevoegen aan favorieten | Contact | Disclaimer | A A A | Tell A Friend! | Kruis

 
tumblr site counter